Sosy podprawiane zasmażką i śmietaną

 

Sosy podprawiane zasmażką i śmietaną

 

 

Sosy na stronie:

kucharz





              
 
     

sos Mornay

Sos Mornay

         
Wartość energetyczna: 357 kcal
     

 

         

 

składniki:    
     
  • 1 łyżka masła lub margaryny,
  • 1 łyżka mąki,
  • 1 szklanka zimnego mleka,
 
  • 10 dkg tartego żółtego sera (ostry),
  • sól, pieprz, gałka muszkatołowa,
     

       

 
  1.  W płytkim rondelku lub na patelni roztopić i rozgrzać masło, wsypać mąkę i rozetrzeć, aby nie było żadnych grudek. Smażyć mieszając, aż uzyskamy jasnozłoty kolor mąki. Wlać mleko cienkim strumieniem przez cały czas mieszając. Zagęścić masę na małym ogniu, aż sos nabierze jednolitej, aksamitnej konsystencji, przez cały czas mieszając trzepaczką.

  2.  Doprawić solą, pieprzem i gałką muszkatołową. Dodać starty żółty ser, podgrzać.

  3.  Sos wywodzący się z kuchni francuskiej. Robiony jest na bazie sosu beszamelowego, z dodatkiem śmietany i tartego żółtego sera.

  4.  Podawać do jaj na twardo, pieczonej cielęciny, szparagów, zapiekanki z ryb, zapiekanych warzyw. 
     

sos beszamelowy z mlekiem

Sos beszamelowy z mlekiem

         

 

     
składniki:
         

 

     
  • 4 dkg masła lub margaryny
  • 4 dkg mąki
  • ⅓ – ½ mleka
 
  • sól
  • 1 – 2 żółtka lub 1 jajo
  • 1 kostka przyprawy do zup
     
 
  1. Tłuszcz stopić, zmieszać z mąką, zasmażyć nie rumieniąc, rozprowadzić mlekiem, dodać sól, rozpuszczoną kostkę przyprawy do zup, zagotować, wymieszać z żółtkami. (Dodając całe jajo zamiast żółtek, należy je ubić na pulchną masę). Do utartych trzepaczką żółtek wlewać po trochu gorącego sosu stale mieszając, podgrzewać uważając, aby się nie „zwarzył”.

  2. Sos ten nadaje się do zapiekania potraw mięsnych, półmięsnych, ryb, jaj, warzyw itp. Po oblaniu potrawy można ją posypać tartym serem tylżyckim, szwajcarskim lub innym.
     

sos beszamelowy ze śmietaną

Sos beszamelowy ze śmietaną

         

 

     
składniki:
         

 

     
  • 4 dkg masła lub margaryny
  • 4 dkg mąki
  • ¼ l śmietany
  • ⅛ l rosołu, mleka lub wody
 
  • 1 – 2 żółtka
  • sól
  • cytryna lub kwasek cytrynowy
  • 4 dkg żółtego sera (ementaler, tylżycki)
     

       

 
  1.  Tłuszcz stopić, zmieszać z mąką, zasmażyć nie rumieniąc, rozprowadzić rosołem lub mlekiem, zagotować, przyprawić do smaku solą, kwaskiem cytrynowym, wymieszać z żółtkami, śmietaną i tartym serem. Podgrzać ale nie gotować.
  2.  Sos ten używa się do zapiekania potraw jarskich, rybnych, mięsnych. 
  3.  Do sosu można dodać połowę tartego sera podpuszczkowego, resztę użyć na posypanie po wierzchu potrawy przed zapiekaniem.
     

       

sos cebulowy rumiany

Sos cebulowy rumiany

         

 

     
składniki:
         

 

     
  • 10 dkg cebuli
  • 4 dkg tłuszczu
  • 3 dkg mąki
  • ⅓ liścia bobkowego
  • kilka ziaren ziela angielskiego
 
  • ¼ –⅓ l rosołu
  • 2 dkg masła
  • sól, cukier
  • cytryna, kwasek cytrynowy lub ocet
     

       

 
  1.  Cebulę obrać, opłukać, pokroić w drobną kostkę, zrumienić na złoty kolor, zmieszać z mąką, również zrumienioną. Rozprowadzić zimnym rosołem, zagotować, przetrzeć.

  2.  Przyprawić do smaku solą, cukrem, octem lub kwaskiem cytrynowym, dodać masło.

  3.  Zabarwić karmelem. Podawać do sztuki mięsa, kotletów mielonych z mięsa, kotletów ziemniaczanych.
     

sos chrzanowy z zasmażką i śmietaną

Sos chrzanowy z zasmażką i śmietaną

         

 

     
składniki:
         

 

     
  • 10 dkg chrzanu
  • 4 dkg masła lub margaryny
  • 3 dkg mąki
 
  • sól, cukier, ocet
  • ¼ rosołu lub wywaru jarzynowego
  • ⅛ l śmietany
  • 1 żółtko
     
 
  1. Tłuszcz stopić, dodać mąkę, zasmażyć, rozprowadzić wywarem lub rosołem, zagotować.

  2. Chrzan umyć, oskrobać, zetrzeć na drobnej tarce, wymieszać z rozprowadzoną zasmażką, wlać śmietanę, przyprawić do smaku solą, cukrem i octem.

  3. Połączyć z żółtkiem, podgrzać mieszając.

  4. Sos chrzanowy można przyrządzać również bez żółtka. Używa się go do potraw z mięsa, ryb i z jaj.
     

 

sos grzybowy II

Sos grzybowy

         

 

     
składniki:
         

 

     
  • 2 – 3 dkg grzybów suszonych
  • 3 dkg cebuli
  • 4 dkg tłuszczu
 
  • 3 dkg mąki
  • ⅓ l wywaru z grzybów
  • sól, pieprz
     

       

 
  1. Grzyby starannie umyć w ciepłej wodzie, namoczyć na kilka godzin w wodzie przegotowanej, ugotować w tej samej wodzie, w której się moczyły, odcedzić, drobno pokroić i posiekać.

  2. Cebulę obraną i pokrojoną w drobną kostkę dodać do stopionego tłuszczu, udusić, dodać zrumienioną w piekarniku mąkę, zasmażyć.

  3. Rozprowadzić wywarem z grzybów. Przyprawić do smaku solą, pieprzem, włożyć posiekane grzyby, zagotować. Można dodać łyżeczkę masła i „kostkę rosołową”.

  4. Sos grzybowy stosuje się do sztuki mięsa, potraw jarskich, zrazów mielonych, zrazów nelsońskich.
     

       

sos grzybowy z zasmażką i śmietaną

Sos grzybowy z zasmażką i śmietaną

         

 

     
 składniki:
         

 

     
  • 3 dkg grzybów suszonych
  • 3 dkg cebuli
  • 4 dkg tłuszczu
  • ⅓ l wywaru z grzybów
 
  • 3 dkg mąki
  • ⅛ l śmietany
  • sól, pieprz
     
       
 
  1. Przyrządzić jak „Sos grzybowy”.

  2. Przed podaniem wymieszać ze śmietaną.
     
 
 
 
       
 

 

sos głogowy do mięsa

Sos głogowy do mięsa

         

 

     
składniki:
         

 

     
  • 20 dkg świeżego głogu
  • 3 dkg masła
  • 3 dkg mąki
  • sól, cukier
  • ¼ l rosołu
 
  • 1 kieliszek czerwonego wina
  • 2 goździki 2 ziarna jałowca
  • ½ liścia bobkowego
  • 1 cytryna lub kwasek cytrynowy
     

       

 
  1. Głóg oczyścić wewnątrz z ziaren i włosków, opłukać, zalać wodą, tak aby owoce były zakryte, gotować do miękkości. Ugotowany głóg przetrzeć przez sito. Sporządzić zasmażkę z masła, mąki, rozprowadzić rosołem, dodać zmiażdżone przyprawy, wino, gotować przez kilka minut.


  2. Przecedzić, połączyć z przetartym głogiem, przyprawić do smaku solą, cukrem, sokiem z cytryny lub kwaskiem cytrynowym. Podawać do pieczeni z dziczyzny.
 

Do sporządzenia tego sosu można użyć 10 dkg marmolady głogowej.

     

 

sos holenderski

Sos holenderski

         

(na podstawie żółtek ucieranych z masłem)

     
składniki:
         

 

     
  • 6 dkg masła
  • 3 żółtka
 
  • ⅛ l rosołu mięsa lub z ryby
  • ⅛ l białego wytrawnego wina
  • cytryna, sól
     

       

 
  1. Wywar z mięsa silnie zagrzać z winem. Masło utrzeć z żółtkami trzepaczką w kształcie rózgi. Wstawić z miską do gorącej wody i ubijać na parze, dodać cienkim strumieniem gorący wywar mięsny z winem. Przyprawić do smaku solą i sokiem z cytryny.

  2. Gdy sos zgęstnieje, natychmiast podawać. Sos ten podaje się do polędwicy, kalafiorów, szparagów lub innych jarzyn i do ryb.

  3. Podając sos do ryb należy przyrządzić go na wywarze rybnym. 
     

 

sos korniszonowy z zasmażką

Sos korniszonowy z zasmażką

         

 

     
składniki:
         

 

     
  • 10 dkg korniszonów
  • 4 dkg cebuli
  • 4 dkg tłuszczu
 
  • 3 dkg mąki
  • ¼ – ⅓ l rosołu
  • sól, cukier
     
 
  1. Cebulę obrać, opłukać, drobno posiekać, udusić na tłuszczu, dodać lekko zrumienioną mąką, zmieszać, rozprowadzić rosołem, zagotować. Do sosu włożyć drobno pokrojone korniszony, przyprawić do smaku solą, cukrem i pieprzem. Można dodać 2 dkg masła.

  2. Zamiast rosołu można użyć 2 kostki przyprawy do zup.
     

sos korniszonowy z zasmażką i śmietaną

Sos korniszonowy z zasmażką i śmietaną


Przyrządzić według przepisu „Sos korniszonowy z zasmażką”, dodając przed wydaniem ⅛ l śmietany.


sos maderowy

Sos maderowy

         

 

składniki:
         

 

     
  • 4 dkg masła
  • 3 dkg mąki
  • ¼ – ⅓ l rosołu
  • 2 dkg koncentratu pomidorowego
 
  • 2 dkg musztardy
  • 2 kieliszki wina „madera”
  • 2 kostki przyprawy do zup
  • sól, pieprz, cukier
     
 
  1.  Mąkę zrumienić w piekarniku, zmieszać ze stopionym masłem, rozprowadzić rosołem (z kostek przyprawy), dodać koncentrat pomidorowy, musztardę, bulion z kury, zagotować. Połączyć z winem, przyprawić do smaku solą, cukrem, pieprzem.
  2.  Można dołożyć 2 dkg masła. Sos ten pasuje do baraniny, pasztetów, poledwicy.

 

sos mięsny

Sos mięsny

         

 

     
składniki:
         

 

     
  • 30 dkg wieprzowiny z kością
  • 6 dkg cebuli
  • ½ liścia laurowego
 
  • 5 dkg tłuszczu
  • 3 dkg mąki
  • sól, pieprz
     
 
  1. Mięso opłukać, oddzielić od kości, pokroić w drobną kostkę, oprószyć solą, zrumienić silnie na części tłuszczu, pod koniec osmażania dodać obraną, pokrojoną w kostkę cebulę i zrumienić.

  2. Mięso i cebulę przełożyć do rondelka, dodać wyjęte kości, liść laurowy, pieprz, zalać niedużą ilością wody, dusić powoli pod przykryciem do miękkości.

  3. Stopić 3 dkg tłuszczu, dodać 3 dkg lekko zrumienionej mąki, zasmażyć, rozprowadzić zimnym wywarem z mięsa.

  4. Kości wyjąć, rozprowadzoną zasmażkę połączyć z mięsem, zagotować, Przyprawić do smaku solą, pieprzem i karmelem, można dodać paprykę, 2 dkg masła. Podawać do klusek, makaronu, ziemniaków, kasz lub knedli.
     

 

sos mięsny z pomidorami

Sos mięsny z pomidorami

            
     
   Przyrządzić według przepisu „Sos mięsny”, dodając rozgotowane i przetarte pomidory lub koncentrat pomidorowy (30 dkg pomidorów lub 5 dkg koncentratu pomidorowego).
             
     

sos musztardowy

Sos musztardowy

         

 

     
składniki:
         

 

     
  • 3–4 dkg musztardy
  • 3 dkg cebuli
  • 4 dkg tłuszczu
  • 3 dkg mąki
 
  • ¼ –⅓ l rosołu
  • 2 dkg masła
  • sól, cukier
  • cytryna, kwasek cytrynowy lub ocet
     
 
  1. Cebulę obrać, opłukać, pokroić w talarki, udusić z tłuszczem, przetrzeć przez sito. Dodać lekko zrumienioną mąkę, zmieszać, rozprowadzić rosołem, przyprawić do smaku musztardą, solą, cukrem i zagotować. Można dodać 2 dkg masła.

  2. Zamiast gotować rosół można dodać 1 łyżkę ekstraktu „Rosół z kury” lub 2 kostki przyprawy do zup. Sos ten podawać do pasztecików, pasztetu na gorąco, pieczeni wieprzowej.

sos ogórkowy z zasmażką i śmietaną

Sos ogórkowy z zasmażką i śmietaną

         

 

     
składniki:
         

 

     
  • 15 dkg ogórków kiszonych
  • 4 dkg masła lub margaryny
  • 4 dkg mąki
  • ⅛ l kwasu ogórkowego
 
  • ⅛ l wywaru lub rosołu
  • ⅛ l śmietany
  • sól
     
 
  1. Tłuszcz stopić, zmieszać z mąką, zasmażyć nie rumieniąc, rozprowadzić wywarem, zagotować, dodać obrane (jeżeli skórka jest zbyt gruba) i starte na tarce o dużych otworach ogórki wraz z kwasem ogórkowym.

  2. Połączyć ze śmietaną, jeśli trzeba osolić, silnie podgrzać, ale nie gotować.

  3. Można dodać surowe żółtko.
     

sos pieczarkowy z winem

Sos pieczarkowy z winem

         

 

     
           

 

składniki:
   
     
  • 15 dkg pieczarek
  • 3 dkg cebuli
  • 3 dkg masła
  • 3 dkg mąki
  • ¼ l rosołu
 
  • 1 – 2 żółtka
  • 1 kieliszek białego wina
  • ⅛ l śmietanki
  • sól, ocet, pieprz
     

       

 
  1.  Pieczarki oczyścić z ziemi i piasku, przyciąć trzony, opłukać, stare kapelusze obrać ze skórki. Pokroić w niezbyt cienkie paski.

  2.  Obrać cebulę, posiekać drobno, dołożyć do pieczarek, dodać masło, dusić przez kwadrans. Gdy pieczarki są miękkie, podprawić mąką, rozprowadzić rosołem, zagotować, przyprawić solą, octem, winem i pieprzem.

  3.  Połączyć ze śmietanką i żółtkiem. Zamiast białego wina można dodać wino czerwone. Można przyrządzić bez żółtek i śmietanki.
     

 

sos polski (szary)

Sos polski (szary)

         

 

     

 

         

 

składniki:
   
     
  • 4 dkg masła lub margaryny
  • 4 dkg cebuli
  • 3 dkg mąki
  • ¼ – ⅓ l wywaru z mięsa, ryb lub włoszczyzny
  • 1 kieliszek czerwonego wina
  • 3 – 4 dkg rodzynków
  • 3 – 4 dkg migdałów
 
  • 5 dkg piernika (pierniczki bez polewy)
  • sól, cukier
  • cytryna lub kwasek cytrynowy
  • karmel
     
 
  1. Cebulę obrać, opłukać, pokroić w drobną kostkę, lekko zrumienić na maśle, dodać zrumienioną na jasnozłoty kolor mąkę, zmieszać.

  2. Rozprowadzić rosołem z ryby, mięsa lub warzyw, zagotować razem z pokruszonym piernikiem (piernik powinien się rozgotować). Jeżeli potrzeba, sos przetrzeć przez sito, aby był gładki.

  3. Wlać wino, przyprawić do smaku cukrem, sokiem z cytryny lub kwaskiem cytrynowym, dodać karmel (łyżeczkę cukru zrumienić na patelni, zagotować z 2—3 łyżkami wody).

  4. Włożyć sparzone, obrane i pokrojone w cienkie paski migdały. Wsypać opłukane rodzynki. Sos podgrzać, mieszając. Sos powinien mieć smak słodko—kwaskowy. Podaje się go do ryb i ozorków.

  5. Sos szary można przyrządzić bez piernika, ale dodatek piernika poprawia smak.
     

sos pomidorowy z zasmażką

Sos pomidorowy z zasmażką

         

 

     
           

 

     
składniki:
  • 40 dkg dojrzałych, świeżych pomidorów albo 8 dkg koncentratu pomidorowego
  • 3 dkg cebuli
  • 2 dkg masła lub margaryny
  • 3 dkg tłuszczu
 
  • 3 dkg mąki
  • ¼ l rosołu lub wywaru z jarzyn
  • sól, cukier
  • cytryna lub kwasek cytrynowy
     

       

 

Pomidory opłukać, pokroić na kawałki, dodać obraną, pokrojoną cebulę. Zalać niedużą ilością wrzącej wody, dodać masło, udusić pod przykryciem na silnym ogniu. Z mąki i tłuszczu sporządzić jasnozłotą zasmażkę, rozprowadzić przetartymi pomidorami i rosołem, zagotować.

Dodać sól, cukier do smaku, i jeśli trzeba – kwasek cytrynowy.

 

Sos ten można dodawać do krokietów, pasztecików, naleśników z mięsem, sztuki mięsa, ozora, do zapiekania potraw jarskich i mięsnych.

       

sos pomidorowy z zasmażką i śmietaną

Sos pomidorowy z zasmażką i śmietaną

         

 

     
Sporządzić według przepisu „Sos pomidorowy z zasmażka”.
 
Przed dodaniem sosu połączyć ze śmietaną (ok. ⅛ litra).
     

sos węgierski

Sos węgierski

         

 

     
           

 

     
     
  • 4 dkg tłuszczu
  • 3 dkg mąki
  • 6 dkg koncentratu pomidorowego
  • ¼ l rosołu
 
  • 5 dkg cebuli
  • ⅛ l śmietany
  • kwasek cytrynowy, sól, cukier
  • papryka
     

       

 
  1. Cebulę obrać, opłukać, posiekać, lekko zrumienić na tłuszczu, dodać mąkę, zasmażyć, rozprowadzić rosołem, włożyć koncentrat pomidorowy, zagotować.

  2. Przyprawić do smaku solą, papryką, cukrem, kwaskiem cytrynowym.

  3. Przed wydaniem połączyć ze śmietaną. Podawać do bitych zrazów wieprzowych, cielęcych, baranich itp.
     

sos ziemniaczany

Sos ziemniaczany


    składniki:
    • ½ kg ziemniaków
    • 4 dkg tłuszczu
    • 2 dkg mąki
    • 4 dkg cebuli
    • ⅓ l rosołu
    • ⅓ listka laurowego
    • pieprz
    • 2 – 3 ziarna ziela angielskiego
    • sól, cukier
    • cytryna lub kwasek cytrynowy
    • 1 łyżka siekanej zielonej pietruszki

Cebulę obrać, opłukać, posiekać, lekko zrumienić na tłuszczu, dodać mąkę, zasmażyć, rozprowadzić rosołem. Ziemniaki umyć, obrać, opłukać, bardzo drobno pokroić, zalać ¼ l wrzącej wody, ugotować, ale nie rozgotować. Połączyć z zasmażką, zagotować razem, mieszając. Przyprawić do smaku pieprzem, solą, cukrem, sokiem z cytryny lub kwaskiem cytrynowym, karmelem (jak w Sos polski szary). Wsypać zieloną zieleninę. Dodawać do sztuki mięsa.


sos „a la maitre d’hotel”

Sos „a la maitre d’hotel”

         

(dressing a la maitre d’hotel)

     
           

 

składniki:
   
     
  • 15 dkg masła,
  • natka pietruszki,
 
  • sól, pieprz,
  • cytryna,
     
 
Kawałek masła zmieszać z drobno posiekaną natką pietruszki, pieprzem i sokiem z cytryny. Gdy ta masa stwardnieje, kroi się w plasterki i kładzie na usmażone mięso.