Potrawy z kasz i ryżu

 

Potrawy z kasz i ryżu

  
 

Kulinarny przerób kaszy

  

Kasza przed gotowaniem powinna być oczyszczona. Kasze grube najpierw należy opłukać, aby usunąć piasek, kurz, puste ziarna, nie należy natomiast płukać kasz drobnych (kaszy manny, kaszy krakowskiej itp.). Kaszę można płukać na sicie pod bieżącą wodą, lub też w naczyniu przelewać wodą, po czym osączyć. Gotowanie kaszy ma na celu rozklejenie zawartej w ziarnach skrobi. Podczas gotowania następuje wchłanianie wody przez pęczniejące ziarenka.
Rozróżnia się dwa sposoby sporządzania kasz:

  1. gotowanie kasz rozklejanych

Na ogół drobne kasze bywają rozklejane, chcąc je przyrządzić na sypko należy kasze te zatrzeć białkiem. Kasze grube przyrządza się obydwoma sposobami.
Kasze rozklejane mogą być rzadkie (np. krupniki, kleiki) i gęste. Te ostatnie podaje się gorące lub studzone. Ponieważ konsystencja ugotowanej kaszy zależy przede wszystkim od ilości płynu użytego do gotowania, należy odmierzać objętość kaszy przed jej płukaniem i stosować oznaczoną w przepisie ilość wody. Gotując kasze rozklejane należy je wkładać do gorącego płynu, gotować mieszając. Ilość wody używana do gotowania kaszy rozklejanej wynosi 2 – 10 razy tyle, ile wynosi objętość kaszy.
Kasze drobne, które mają być wrzucane do gorącego płynu, należy uprzednio wymieszać z małą ilością zimnego płynu i wlać na wrzący płyn mieszając, aby nie utworzyły się grudki.

Kasze rozklejane gęste podaje się do mleka, jako danie samodzielne okraszone tłuszczem lub też używa się do przyrządzania krokietów i kotletów. Kasze rozklejane półgęste mają zastosowanie przy sporządzaniu studzonych deserów, jak ryż z owocami, ryż z bitą śmietaną, mus z kaszki manny itp. Z kasz rozklejanych rzadkich przyrządza się kleiki i krupniki.

Kucharz

Kasze rozklejane

 

Kasze rozklejane

  
Kasze rozklejane gęste podaje się do mleka, jako danie samodzielne okraszone tłuszczem lub też używa się do przyrządzania krokietów i kotletów. 
Kasze rozklejane półgęste mają zastosowanie przy sporządzaniu studzonych deserów, jak ryż z owocami, ryż z bitą śmietaną, mus z kaszki manny itp. Z kasz rozklejanych rzadkich przyrządza się kleiki i krupniki.
 
 


kasza gryczana z masłem

 

Kasza gryczana z masłem

  
 składniki:
  • 20 – 25 dkg kaszy manny
  • 4 dkg masła
  • sól
  • 3 razy tyle wody lub mleka z wodą, ile wynosi objętość kaszy
 
 
 
Przyrządzić jak kaszę jęczmienną z masłem. 
   
  

kasza jęczmienna z masłem

 

Kasza jęczmienna z masłem

  
 składniki:
  • 20 – 25 dkg kaszy
  • 4 dkg masła
  • sól
  • 3 razy tyle wody lub mleka z wodą, ile wynosi objętość kaszy
 
 
Kaszę starannie opłukać, zalać wrzącą wodą, gotować powoli na wolnym, równomiernym ogniu.
Dalej przyrządzić jak kaszę mannę z masłem.
   
  

kasza krakowska z masłem

 

Kasza krakowska z masłem

  
 składniki:
  • 20 – 25 dkg kaszy
  • 4 dkg masła
  • sól
  • 2½ razy tyle wody lub mleka z wodą, ile wynosi objętość kaszy
 
 
 
Przyrządzić jak kaszę mannę z masłem. 
   
  

kasza manna z masłem

 

Kasza manna z masłem

  
 składniki:
  • 20 – 25 dkg kaszy manny
  • 4 dkg masła
  • sól
  • 3 razy tyle wody lub mleka z wodą, ile wynosi objętość kaszy
 
 
Zagotować wodę lub mleko. Zmieszać kaszę z niedużą ilością zimnej wody na gęstą papkę, wlać na wrzący płyn.
Mieszając, gotować powoli na wolnym, równomiernym ogniu, osolić. Gdy kasza zgęstnieje i straci smak surowizny, dodać masło, wymieszać, podawać.  
   
  

płatki owsiane z masłem

 
Płatki owsiane z masłem
  
 składniki:
  • 15 – 20 dkg płatków
  • 4 dkg masła
  • sól
  • 3 razy tyle wody lub mleka z wodą, ile wynosi objętość płatków
 
 
 
Przyrządzić jak kaszę mannę z masłem.
   
  

ryż z masłem

 

 Ryż z masłem

  
 składniki:
  • 20 – 25 dkg ryżu
  • 4 dkg masła
  • sól
  • 3 razy tyle wody lub mleka z wodą, ile wynosi objętość kaszy
 
 
 
   
  

 

Potrawy smażone z kasz rozklejanych gęstych

Potrawy smażone z kasz rozklejanych gęstych

kucharz

kotlety z pęczaku

 

Kotlety z pęczaku

  
 składniki:
  • 30 dkg pęczaku
  • 3 razy tyle wody, ile wynosi objętość kaszy
  • 2 jaja
  • 2 łyżki siekanego koperku i zielonej pietruszki
  • 8 dkg tłuszczu
  • 4 – 5 dkg tartej bułki
  • 5 dkg cebuli
  • sól, pieprz
 
 
Pęczak opłukać, zalać gorącą wodą, rozkleić powoli na brzegu płyty ciągle mieszając. Gdy jest miękki, ostudzić, przepuścić przez maszynkę, najlepiej przez gęste sitko. Obrać cebulę, pokroić w drobną kostkę i zrumienić na tłuszczu (3 dkg) na jasnozłoty kolor. Zmielony pęczak utrzeć starannie z cebulą i jajami, dodać siekaną zieleninę, sól, pieprz – można dodać jedną kostkę przyprawy do zup rozpuszczoną w jednej łyżce wody. 
Kształtować nieduże kotleciki w tartej bułce, smażyć na rozgrzanym tłuszczu na złoty kolor. Podawać z surówkami z warzyw lub sosem grzybowym, pomidorowym, koperkowym. Do masy pęczkowej można dodać mieloną woszczyznę pozostałą z gotowania wywaru lub mięso pieczone, gotowane, z konserwy (również mielone).  
 
 

kotlety z płatków owsianych

 

Kotlety z płatków owsianych

  
 
  • 30 dkg płatków
  • 2 razy tyle wody lub mleka z wodą, ile wynosi objętość płatków
  • 2 jaja
  • 8 dkg tłuszczu
  • 4 – 5 dkg tartej bułki
  • 5 dkg cebuli
  • sól
 
 
Do płatków owsianych wlać wrzącą wodę lub mleko z wodą, rozkleić na brzegu płyty na wolnym ogniu ciągle mieszając, ostudzić. Masa powinna być bardzo gęsta. Ugotowane płatki utrzeć z jajami, dodać posiekaną cebulę, zrumienioną na tłuszczu (3 dkg), osolić, starannie wymieszać. Formować w tartej bułce nieduże grube kotleciki. 
Smażyć na silnie rozgrzanym tłuszczu na złoty kolor. Podawać z surówką z pomidorów, z kapusty kiszonej itd. lub sosem pomidorowym, ogórkowym, koperkowym.  
 
 

krokiety z kaszy gryczanej lub z ryżu

 

Krokiety z kaszy gryczanej lub z ryżu

  
składniki:
  • 30 dkg kaszy lub ryżu
  • 1 ½ raza tyle wody, ile wynosi objętość kaszy
  • 2 dkg grzybów
  • 8 dkg sera tylżyckiego
  • 1 łyżka siekanego koperku
  • 5 dkg cebuli
  • 5 dkg tartej bułki
  • 2 jaja
  • sól, pieprz, zielenina
 
 
Grzyby opłukać, ugotować, odcedzić, posiekać. Kaszę przebrać, opłukać, wlać wodę zmieszaną z wywarem z grzybów, rozkleić na brzegu płyty na wolnym ogniu, często mieszając. Gdy kasza jest miękka (powinna być gęsta), wyłożyć na miskę, schłodzić, dodać jaja, grzybki, siekany koperek, ser tylżycki tarty, pieprz, sól i obraną cebulę, posiekaną i usmażoną na tłuszczu (3 dkg). 
Wszystko starannie utrzeć. Uformować w tartej bułce wałek o średnicy 3 cm, krajać na kawałki o długości 10 cm, smażyć na rozgrzanym tłuszczu na zloty kolor. Ułożyć w piramidkę na okrągłym półmisku, przybrać gałązkami zielonej pietruszki, podawać z sosem grzybowym, koperkowym lub z surówkami z warzyw. 
 
 

Potrawy słodkie z kasz

Potrawy słodkie z kasz

          

 
     
 
     

biszkopt z kaszki manny

Biszkopt z kaszki manny

          

 
     
  • 3 jaja,
  • 9 dkg cukru,
  • 10 dkg grysiku,
  • wanilia,
  • ¼ l mleka,
  • ⅓ l sosu waniliowego,
  • 3 dkg masła do formy,
  • 2 dkg tartej bułki do formy
  
Żółtka utrzeć z cukrem (6 dkg) i wanilią na pulchną masę. Ubić pianę, pod koniec ubijania dodać 3 dkg cukru, kłaść żółtka, przesypać kaszką manną, lekko wymieszać, wyłożyć do małej formy wysmarowanej masłem i wysypanej tartą bułką. Piec w średnio gorącym piekarniku około 30 minut. Upieczony biszkopt zalać mlekiem i wstawić do piekarnika na 30 minut. Upieczony biszkopt zalać mlekiem i wstawić do piekarnika na parę minut. Wyjąć, wyłożyć na półmisek. Pokroić na porcje, przybrać dżemem lub konfiturą.
 
Osobno podać sos waniliowy. Podaje się również ze smażonym sokiem owocowym. 
     

 

 

 

kasza jaglana zapiekana ze śliwkami lub jabłkami

Kasza jaglana zapiekana ze śliwkami lub jabłkami

          

 
     
  • 20 dkg kaszy,
  • 15 – 20 dkg suszonych śliwek,
  • 6 dkg tłuszczu,
  • ¾ l wody,
  • sól, cukier,
  • 4 dkg masła do polania
  
Umyte śliwki ugotować na półmiękko, wyjąć pestki. Kaszę opłukać, sparzyć gorącą wodą, osączyć, zalać gorącą wodą (2 × tyle wody, ile wynosi objętość kaszy), wymieszać ze śliwkami, dodać, tłuszcz, sól, cukier do smaku, zagotować, wstawić przykrytą do piekarnika na 30 – 40 minut. Podać posypaną cukrem i polaną masłem.
 
Ugotowaną kaszę jaglaną można przekładać w rondelku warstwami poszatkowanych lub startych na tarce (o grubych otworach) jabłek, przyprawionych cukrem, cynamonem lub skórką pomarańczową (może być z dodatkiem orzechów włoskich) i zapiec. Smaczna jest także kasza jaglana z rabarbarem. Podawać z cukrem i bitą śmietaną. 
     

 

kasza kukurydziana z sosem z powideł

Kasza kukurydziana z sosem z powideł

          

 
     
  • 25 dkg kaszy kukurydzianej,
  • 1½ × tyle mleka, ile wynosi objętość kaszy,
  • cukier,
  • ½ l sosu z powideł
  
Kukurydzę przebrać, opłukać, zalać gorącą wodą lub mlekiem. Dodać do smaku sól, cukier, zamieszać, przykryć, wstawić do piekarnika na 30 – 40 minut.
 
Miękką kaszę wyłożyć na półmisek, podać z sosem z powideł. 
     

 

kaszka puchowa z sosem waniliowym

Kaszka puchowa
z sosem waniliowym

                      

 
         
  • 30 dkg kaszy krakowskiej,
  • 1 ½ raza tyle mleka co objętość kaszy,
  • cukier do smaku,
  • sól,
  
  • wanilia,
  • 2 dkg masła,
  • ⅓ l sosu waniliowego,
  • 2 łyżki konfitur
  
Ugotować na sypko kaszę na mleku z cukrem, masłem, wanilią, szczyptą soli. Przetrzeć gorącą przez sito lub przez specjalną maszynkę do rozdrabniania ziemniaków tzw. „praskę”.
 
Ułożyć na okrągłym półmisku w formie wałka, w środek wlać sos waniliowy (sosy do potraw słodkich). Przybrać konfiturami.
         

 

płatki owsiane lub ryż dmuchany z jabłkami i śmietaną

Płatki owsiane lub ryż dmuchany z jabłkami i śmietaną

          

 
     
  • ½ kg jabłek
  • ¼ l śmietany
  
  • 6 dkg płatków owsianych
  • 2 łyżki miodu
 
     
Jabłka upiec, przetrzeć. Płatki zrumienić na blasze w piekarniku, wymieszać z jabłkami, śmietaną i z miodem. Przyprawić do smaku sokiem z cytryny lub kwaskiem cytrynowym. Można dodać owoce surowe, rozdrobnione i bez miodu.
  
Bardzo smaczne są wiśnie zmieszane z płatkami zrumienionymi i bitą śmietanką. Zamiast płatków można dać zrumieniony ryż dmuchany. 
     

 

racuszki z kaszki manny (grysiku) lub ryżu

Racuszki z kaszki manny (grysiku) lub ryżu

          

 
     
  • 10 dkg kaszki manny lub 25 dkg ryżu
  • 2 × tyle mleka, ile wynosi objętość kaszki (ok. ¼ l)
  • 3 jaja
  • 3 dkg cukru
  • sól
  • 3 dkg masła
  •  8 – 10 dkg tłuszczu do smażenia
  
Rozkleić kaszkę na mleku na gęsto. Gdy przestygnie, dodać żółtka, masło, cukier i sól do smaku, utrzeć na gładką masę, wymieszać lekko z pianą. Łyżką kłaść placuszki na rozgrzany tłuszcz. Smażyć z dwóch stron na złoty kolor.
 
Podawać z sokiem głogowym, z bitą śmietaną, z konfiturą lub smażonym sokiem owocowym. 
     

ryż zapiekany z jabłkami

Ryż zapiekany z jabłkami

          

 
     
  • 20 dkg ryżu,
  • 3 × tyle wody, ile wynosi objętość ryżu,
  • 2 dkg masła,
  • sól,
  • 70 dkg kwaskowych jabłek,
  • cukier do smaku,
  • wanilia,
  • 3 dkg masła do smarowania
  
Ryż zmierzyć, opłukać w dużej ilości zimnej wody, zalać wrzącą wodą, dodać masło, cukier, sól do smaku, zamieszać, przykryć, rozkleić na brzegu płyty. Rondel posmarować. Jabłka opłukać, poszatkować, przyprawić cukrem i wanilią. Ryż układać w rondelku lub formie posmarowanej tłuszczem, przekładając warstwami jabłek tak, aby ryż był na dnie i na wierzchu.
 
Wstawić przykryty do piekarnika na 30 – 40 minut, po zapieczeniu wyjąć. Podawać z cukrem lub z bitą śmietanką. 
     

ryż zapiekany z żółtkami

Ryż zapiekany z żółtkami

          

 
     
  • 25 dkg ryżu,
  • 2 × tyle mleka, ile wynosi objętość ryżu,
  • 2 dkg masła,
  • 4 jaja,
  • 10 dkg cukru,
  • sól,
  • ⅛ l śmietany,
          
  • 2 dkg skórki pomarańczowej,
  • skórka z cytryny,
  • 3 dkg rodzynków,
  • 2 dkg masła do smarowania formy,
  • 2 dkg tartej bułki
 
Formę wysmarować masłem, wysypać tartą bułka. Ugotować ryż na sypko (2 × tyle mleka, ile wynosi objętość ryżu) z dodatkiem masła, cukru i szczypty soli. Żółtka utrzeć z cukrem, dodać ostudzony ryż, rozetrzeć. Ubić pianę, wymieszać z ryżem, dodać siekaną skórkę pomarańczową, startą skórkę z cytryny, rodzynki i śmietanę.
 
Włożyć do formy i zapiec w piekarniku. Podawać z sokiem owocowym. 
     

tapioka zapiekana

Tapioka zapiekana

          

 
     
  • 15 dkg tapioki,
  • 3 × tyle mleka, ile wynosi objętość tapioki,
  • 5 dkg masła,
  • 10 dkg cukru,
  • 4 jaja,
          
  • 2 dkg masła,
  • 2 dkg bułki do formy,
  • skórka z cytryny, wanilia, sól,
  • 5 dkg cukru pudru

       

  
Tapiokę rozkleić na mleku z dodatkiem masła, szczypty soli i cukru do smaku. Formę wysmarować, wysypać bułką. Ugotowaną tapiokę ostudzić. Żółtka utrzeć z cukrem, wymieszać z tapioką, wanilią, skórką cytrynową i pianą z białek.
 
Włożyć do formy i zapiec. Podawać posypaną cukrem pudrem. 
     

Potrawy z kasz sypkich

Potrawy z kasz sypkich

          

 
Kasze sypkie przyrządza się w następujący sposób: 
  1. Kaszę oczyścić i odmierzyć, odmierzyć odpowiednią ilość wody, tj. 1 ÷ 2 razy tyle, ile wynosi objętość kaszy (zależnie od jej rodzaju).

  2. Odmierzoną ilość wody zagotować z dodatkiem soli, dodać tłuszczu w ilości 5 – 10% w stosunku do ciężaru kaszy (aby zwiększyć sypkość kaszy). Wsypać opłukaną kaszę na wrzącą wodę, zamieszać, gotować powoli, aż zgęstnieje i wsiąknie w nią woda.

  3. Ponownie zamieszać, wstawić naczynie z kaszą do dobranego wielkością drugiego naczynia z wrzącą wodą, przykryć i w ten sposób dogotować.

  4. Można również wypiekać kaszę w piekarniku, lecz w ten sposób obniża się wartość dietetyczną kasz, gdyż wysoka temperatura i środowisko suchego powietrza przyczyniają się donadmiernego ścięcia białka i wysuszenia kaszy.
  
Aby uzyskać bardzo sypką kaszę krakowską i gryczaną łamaną, należy je zatrzeć białkiem lub całym jajkiem. Kaszę miesza się starannie z białkiem lub jajem, rozciera dłońmi tak, aby białko otoczyło wszystkie ziarenka. W czasie gotowania białko ścina się i zapobiega sklejaniu ziaren kasy, która po ugotowaniu rozsypuje się.
 
Po zatarciu należy kaszę przesuszyć w piekarniku, rozbić grudki, które zwykle się tworzą, a następnie wrzucić na wrzącą wodę i dalej postępować w wyżej opisany sposób. 
 
Kasze przyrządzane na sypko podaje się jako danie samodzielne, jako dodatek do potraw mięsnych lub rybnych, albo używa się na różne zapiekanki i budynie.
 

budyń z kaszy jaglanej

 

Budyń z kaszy jaglanej

  
 składniki:
  • 25 dkg kaszy jaglanej
  • 2 razy tyle wody, ile wynosi objętość kaszy
  • 4 jaja
  • 5 dkg tłuszczu
  • 2 dkg tłuszczu do posmarowania formy
  • 5 dkg cebuli
  • 3 dkg grzybów suszonych
  • 2 dkg tartej bułki
  • sól
 
 
 
Przyrządzić jak budyń z ryżu i z grzybów. Podawać z sosem grzybowym, śmietanowym, koperkowym, z surówkami z warzyw. 
 
 

budyń z kaszy krakowskiej

 

Budyń z kaszy krakowskiej

  
 składniki:
  • 30 dkg kaszy jaglanej
  • 1½ raza tyle wody, ile wynosi objętość kaszy
  • 4 jaja
  • 6 dkg tłuszczu
  • 2 dkg tłuszczu do posmarowania formy
  • 5 dkg cebuli
  • 3 dkg grzybów suszonych
  • 2 dkg tartej bułki
  • sól
 
 
 
Przyrządzić jak budyń z ryżu i z grzybów. Podawać z sosem grzybowym, śmietanowym, koperkowym, z surówkami z warzyw. 
 
 

 

budyń z ryżu i grzybów

 

Budyń z ryżu i grzybów

  
 
  • 30 dkg ryżu
  • 2 razy tyle wody, ile wynosi objętość ryżu
  • 4 jaja
  • 5 dkg tłuszczu
  • 5 dkg cebuli
  • 3 dkg grzybów suszonych
  • 2 dkg tartej bulki do formy
  • 2 dkg tłuszczu do posmarowania formy
 
 
Formę budyniową posmarować masłem, posypać tartą bułką (Ogólne wskazówki przyrządzania budyniów). Grzyby opłukać, namoczyć, ugotować, odcedzić, posiekać. Ryż przebrać, dokładnie opłukać. Zagotować wodę zmieszaną z wywarem z grzybów, dodać sól, tłuszcz, na wrzący płyn wsypać ryż, zamieszać. Gotować powoli na brzegu płyty. Gdy płyn wsiąknie w ryż, wstawić do piekarnika lub ugotować na parze (Kasza jęczmienna sypka). Cebule obrać, pokroić w drobną kostkę, zrumienić na tłuszczu na jasnozłoty kolor (3 dkg).
            
W misce utrzeć żółtka, dodać cebulę z tłuszczem, ryż, siekane grzybki, wszystkie składniki dokładnie utrzeć, osolić, wymieszać z pianą z białek. Masą napełnić ¾ formy budyniowej, zamknąć szczelnie, wstawić do garnka odpowiedniej wielkości z wrzącą wodą (w której ma być zanurzone ¾ formy). Przykryć pokrywą, gotować około 1 godziny. Wyparowaną wodę uzupełniać. Gdy budyń lekko zrumieni się na brzegu, okrążyć masę dookoła nożem, wyłożyć na półmisek. Podawać z sosem grzybowym, z surówkami z warzyw
 
Zamiast grzybów suszonych można dać 25 dkg grzybów świeżych, które należy oczyścić, pokroić, ugotować lub udusić z tłuszczem i cebulą (Sos grzybowy ze świeżych grzybów).
 
 

 

kasza gryczana palona sypka

 

Kasza gryczana palona sypka

  
 
  • 30 dkg kaszy gryczanej palonej
  • 3 – 4 dkg tłuszczu
  • 1 ½ raza tyle wody, ile wynosi objętość kaszy
  • sól
 
 
Kaszę przebrać. Zagotować wodę, osolić, włożyć tłuszcz, wsypać kaszę, zamieszać, wstawić do piekarnika i wypiec lub ugotować w parze (Kasza jęczmienna sypka).
 Miękką, sypką kaszę wyłożyć na półmisek. Podawać z masłem, słoniną lub topionym wędzonym boczkiem, z mlekiem, z serem (twarogiem) lub jako dodatek do mięs duszonych.  
 
 

kasza gryczana łamana sypka

 

Kasza gryczana łamana sypka

(zacierana)

  
 
  • 30 – 40 dkg kaszy gryczanej
  • 1 małe jajko lub białko
  • 3 – 4 dkg tłuszczu
  • 1½ raza tyle wody, ile wynosi objętość kaszy
  • sól
 
 
Kaszę przebrać, wymieszać dokładnie z całym jajem lub białkiem. 
Wyłożyć na brytfannę, wysuszyć w letnim piekarniku często mieszając, aby się nie zlepiła w grudki. Gdy wyschnie, ugotować na sypko (Kasza jęczmienna sypka).
 
 

kasza jaglana sypka

 

Kasza jaglana sypka

  
 
  • 30 dkg kaszy
  • 3 – 4 dkg tłuszczu
  • 2 razy tyle wody, ile wynosi objętość kaszy
  • sól
   
  
Ugotować kaszę jaglaną (Kasza jęczmienna sypka). 
Podawać okraszoną słoniną usmażoną z cebulą lub z masłem deserowym i serem (twarogiem) albo z bryndzą. Kasza jaglana smaczna jest również z sosem koperkowym, pomidorowym itp. 
   
  

kasza jęczmienna sypka

 

Kasza jęczmienna sypka

          

(krupki perłowe)
     
  • 30 dkg kaszy jęczmiennej
  • 3 – 4 dkg tłuszczu
  • 2 × tyle wody, ile wynosi objętość kaszy
  • sól

 

 

 

  1. Kaszę dokładnie opłukać, odcedzić. Zagotować wodę, osolić, dodać tłuszcz, wsypać kaszę, zamieszać i powoli gotować. Gdy woda wsiąknie w kaszę, zamieszać, wstawić do średnio gorącego piekarnika. Najlepiej gotuje się w parze. Wówczas przykryty garnek z kaszą wstawić do drugiego garnka (odpowiedniej wielkości) z wrzącą wodą, który również przykryć.

  • Wyparowaną w czasie gotowania wodę uzupełnić. Przyrządzona w ten sposób kasza jest sypka, nie przypala się i nie wysusza. Gdy kasza stanie się miękka, wyjąć, wyłożyć na półmisek.

  •  Podawać z sosem koperkowym, grzybowym, pieczarkowym lub do mięs duszonych z sosem.

    •  

     

     

       

    kasza krakowska sypka z grzybami

     

    Kasza krakowska sypka z grzybami

    (zacierana)

    		  
     
    • 30 – 40 dkg kaszy krakowskiej
    • 1 małe jajko lub białko
    • 3 – 4 dkg tłuszczu
    • 1½ × tyle wody, ile wynosi objętość kaszy
    • 3 dkg grzybów suszonych
    • sól
     
    		 
    Grzyby dokładnie opłukać. Namoczyć na kilka godzin i w tej samej wodzie ugotować, odcedzić, posiekać. Kaszę przebrać, wymieszać dokładnie z całym jajem lub białkiem (Kasza gryczana łamana sypka), gdy wyschnie, zmierzyć, rozbić grudki. Zagotować wodę zmieszaną z wywarem z grzybów. Do wrzącego płynu dodać sól, tłuszcz, wsypać kaszę, włożyć grzyby, zamieszać. Gotować powoli na brzegu płyty. Gdy płyn wsiąknie w kaszę, zamieszać, wstawić do średniogorącego piekarnika i wypiec.
    Najlepiej ugotować w parze (Kasza jęczmienna sypka). Miękką kaszę wyłożyć na półmisek. Podawać z masłem, sosem koperkowym, grzybowym, z kwaśnym mlekiem.
     
    		 

    pęczak sypki

     

    Pęczak sypki

    		  
     
    • 25 dkg pęczaku
    • 3 dkg tłuszczu
    • 3 × tyle wody, ile wynosi objętość kaszy
    • sól
    		  
     
    		 
    Ugotować pęczak (Kasza jęczmienna sypka).
    Podawać okraszony słoniną usmażoną z cebulą, z sosami, jako dodatek do mięs duszonych. Z pęczaku sypkiego przyrządza się risotto, gołąbki z kapusty itp.  
     
    		 

    ryż sypki

     

    Ryż sypki

    		  
     
    • 30 dkg kaszy
    • 3 – 4 dkg tłuszczu
    • 2 × tyle wody, ile wynosi objętość ryżu
    • sól
     
    		 
    Ryż opłukać w dużej w dużej ilości zimnej wody. Ugotować (Kasza jęczmienna sypka), wyjąć, wyłożyć na półmisek. 
    Podawać z sosem pomidorowym, grzybowym, koperkowym. Podaje się również jako dodatek do mięs z sosami. Z ryżu sypkiego przyrządza się różne zapiekanki, risotto z warzywami, z mięsem itp. Ryż można gotować na sypko z lekko zrumienioną cebulą i w tej postaci podaje się do szaszłyka.  
     
    		 

    risotto (rizotto) z drobiu lub podróbek

     

    Risotto z drobiu lub podróbek

    		          

    (rizotto)
    Przyrządzić według przepisu „Risotto z nerek cielęcych”,
    		  
    zamiast nerek dać resztki pieczonego drobiu, jak mięso obrane z grzbietu, skrzydełek, nóżek lub uduszone podróbki z gęsi, indyka, kaczki itp.

    risotto (rizotto) z nerek cielęcych (cynaderek)

    Risotto z nerek cielęcych

    		          

     

    rizotto z  cynaderek
    • 30 dkg ryżu
    • 30 dkg nerek cielęcych
    • 10 dkg pieczarek lub 20 dkg świeżych grzybów
    • 5 dkg cebuli
    • 4 dkg tłuszczu
    		  
         
    Nerki opłukać, obrać z nadmiaru tłuszczu, przekroić wzdłuż, wymoczyć przez godzinę w zimnej wodzie. Cebulę obrać, pokroić w krążki, usmażyć na tłuszczu na jasnozłoty kolor. Nerki wyjąć z wody, pokroić w kostkę, włożyć do rondla, dodać cebulę z tłuszczem. Wlać ⅛ l wody, dusić pod przykryciem do miękkości, w połowie duszenia dodać pieczarki – opłukane, obrane ze skórki i pokrojone w plasterki. Dusić razem, pod koniec osolić.
    		  
    Ryż ugotować na sypko, wyłożyć na miskę, wymieszać z nerkami i pieczarkami, przyprawić do smaku solą i pieprzem. Ułożyć na półmisku do zapiekania, zalać gęstą, osoloną śmietaną (30%) zmieszaną z żółtkami, z wierzchu posypać tartym serem. Wstawić do gorącego piekarnika na ½ godziny. Gdy ser lekko się zrumieni, wyjąć. Podawać na tym samym półmisku. 

     

    Potrawy z kasz zapiekanych

     

     

    gołąbki z ryżu lub pęczaku z grzybami

     

    Gołąbki z ryżu lub pęczaku z grzybami

    		  
     składniki:
    • 1 główka świeżej kapusty (ok. 1½ kg)
    • 30 dkg ryżu
    • 2 razy tyle wody, ile wynosi objętość ryżu czy kaszy
    • 3 dkg tłuszczu
    • 5 dkg cebuli
    • 3 dkg tłuszczu (do smażenia cebuli)
    • 3 dkg grzybów suszonych
    • 2 dkg mąki
    • ⅛ l śmietany
    • sól, pieprz
     
    		 
    Przyrządzić gołąbki. Zamiast mięsa dać ugotowane, posiekane grzyby.  
    		  
     
    		 
     
     
     

     

    kasza gryczana lub krakowska zapiekana z grzybami

    Kasza gryczana lub krakowska zapiekana z grzybami

    Przyrządzić jak kaszę jęczmienną zapiekaną z grzybami (dać do kaszy gryczanej 1½ raza tyle wody, ile wynosi objętość kaszy). 

    kasza gryczana lub krakowska zapiekana z serem twarogiem

     

    Kasza gryczana lub krakowska zapiekana z serem (twarogiem)

    		  
     
    • 30 dkg kaszy gryczanej palonej
    • 1 ½ raza tyle wody, ile wynosi objętość kaszy
    • 4 dkg tłuszczu
    • 4 dkg sera (twarogu)
    • 2 żółtka
    • sól
    • 1 łyżka siekanego koperku i zielonej pietruszki
    • ⅛ l śmietany
    • 2 dkg tłuszczu do posmarowania półmiska
     
    		 
    Kaszę przebrać, zagotować wodę, osolić, dodać tłuszczu, wsypać kaszę. Gotować powoli na wolnym ogniu. Gdy płyn wsiąknie w kaszę, zamieszać, wstawić do piekarnika i wypiec lub ugotować w parze (Kasza jęczmienna sypka). Półmisek do zapiekania posmarować tłuszczem, ułożyć na nim równomiernie połowę kaszy. Na kaszę dać warstwę sera utartego z solą i żółtkiem. 

    Przykryć resztą kaszy, wyrównać, zalać śmietaną rozmieszaną z żółtkiem solą. Wstawić do nagrzanego piekarnika na 20 minut, następnie wyjąć, posypać siekaną zieleniną.

    Podawać z surówkami z warzyw: z pomidorów, z kiszonej kapusty i inne.  
     
    		 
     
     
     

     

    kasza gryczana zapiekana z mięsem lub podrobami

    Kasza gryczana zapiekana z mięsem lub podrobami

    		          

       
    • 30 dkg gryczanej
    • ¼ dkg pieczeni (wieprzowej, wołowej lub baraniej)
    • 5 dkg cebuli
    • 5 dkg tłuszczu
    		  
    • 1 kostka przyprawy do zup
    • sól, pieprz
    • ⅛–¼ l śmietany
    • 1 łyżka siekanej zieleniny
         
    Kaszę gryczaną ugotować na sypko dodając 2 dkg tłuszczu. Pieczeń, może być również gulasz pozostały z obiadu, pokroić drobno lub przepuścić przez maszynkę do mięsa. Cebulę obrać, opłukać, posiekać, zrumienić na tłuszczu na jasnozłoty kolor. Mięso połączyć z cebulą, dodać kostkę przyprawy do zup rozgotowanej w kilku łyżkach wody.
    		  
    Wszystko razem zagotować, wymieszać z kaszą ugotowaną na sypko, doprawić do smaku solą, pieprzem. Kaszę ułożyć na posmarowanym półmisku do zapiekania (lub w płaskim rondlu), polać gęstą śmietaną, wstawić do gorącego piekarnika na 10–15 minut. Podawać na tym samym półmisku. Przed wydaniem posypać siekaną zieleniną. Osobno podać surówkę z kapusty świeżej lub kiszonej. 

     

    kasza jęczmienna zapiekana z grzybami

     

    Kasza jęczmienna zapiekana z grzybami

    		  
     
    • 30 dkg kaszy gryczanej palonej
    • 1 ½ raza tyle wody, ile wynosi objętość kaszy
    • 4 dkg tłuszczu
    • 4 dkg sera (twarogu)
    • 2 żółtka
    • sól
    • 1 łyżka siekanego koperku i zielonej pietruszki
    • ⅛ l śmietany
    • 2 dkg tłuszczu do posmarowania półmiska
     
    		 
    Kaszę przebrać, zagotować wodę, osolić, dodać tłuszczu, wsypać kaszę. Gotować powoli na wolnym ogniu. Gdy płyn wsiąknie w kaszę, zamieszać, wstawić do piekarnika i wypiec lub ugotować w parze (Kasza jęczmienna sypka). Półmisek do zapiekania posmarować tłuszczem, ułożyć na nim równomiernie połowę kaszy. Na kaszę dać warstwę sera utartego z solą i żółtkiem. 
    Przykryć resztą kaszy, wyrównać, zalać śmietaną rozmieszaną z żółtkiem solą. Wstawić do nagrzanego piekarnika na 20 minut, następnie wyjąć, posypać siekaną zieleniną. Podawać z surówkami z warzyw: z pomidorów, z kiszonej kapusty i inne. 
     
    		 
     

    kasza kukurydzana zapiekana z serem lub bryndzą

    Kasza kukurydzana zapiekana z serem lub bryndzą

    		          

    (kasza kukurydziana zapiekana...) 
         
       

    Przyrządzić jak kaszę gryczaną zapiekaną z serem. 

     
         

     

     

    ryż z mózgiem zapiekany

    Ryż z mózgiem zapiekany

    		          

       
    • 20 dkg ryżu
    • 2 dkg tłuszczu
    		  
    nadzienie:
    • 30 dkg mózgu
    • 3 dkg mózgu
    • 3 dkg cebuli
    • 3 dkg tłuszczu
    • 3 dkg sera tylżyckiego
    • ⅛ l śmietany
    • 1 jajo
    • sól, pieprz
    • zielenina
         
    Ryż ugotować na sypko. Mózg opłukać, namoczyć w wodzie na 30 minut, obrać z błony, pokroić w kostkę. Cebulę obrać, posiekać, usmażyć na tłuszczu na jasnozłoty kolor, dodać mózg i smażyć razem kilka minut. Przyprawić do smaku solą, pieprzem. Półmisek do zapiekania posmarować tłuszczem.
    		  
    Ryż z szynką wyłożyć na półmisek, oblać śmietaną rozmąconą z żółtkiem i tartym serem (2 dkg), po wierzchu posypać również tartym serem. Wstawić do nagrzanego piekarnika na 15 – 20 minut. Gdy ser się zrumieni na jasnozłoty kolor, wyjąć i podawać na tym samym półmisku. Osobno podawać surówkę z warzyw. 

     

    zapiekanka z pęczaku, jarzyn i mięsa

     

    Zapiekanka z pęczaku, jarzyn i mięsa

    		          

       
         
    • ¼ kg pęczaku
    • 30 dkg włoszczyzny
    • 20 dkg mięsa pieczonego
    • sól, pieprz
    		  
    • 5 dkg cebuli
    • 6 dkg tłuszczu
    • ⅓ l sosu grzybowego
    • 3 dkg sera tylżyckiego
         
                 
         
     
    Ugotować kaszę na sypko. Warzywa umyć, oczyścić, opłukać, pokroić w paseczki, dodać 2 dkg tłuszczu, 3–4 łyżki wody i udusić pod przykryciem do miękkości. Przyrządzić sos grzybowy z suszonych lub świeżych grzybów. Zetrzeć ser na tarce o drobnych otworach. Cebulę obrać, posiekać, zrumienić na tłuszczu. Pęczak, jarzyny uduszone, mięso pieczone, pokrojone w kosteczkę i usmażoną cebulę wymieszać razem, przyprawić do smaku solą, pieprzem.
    		    
    Wyłożyć na półmisek do zapiekania, zalać sosem grzybowym, posypać z wierzchu tartym serem. Wstawić do gorącego piekarnika na 20–30 minut. Podawać na tym samym półmisku. Można zapiekać w płaskim rondlu. 
         

    kasza kukurydzana

    Kasza kukurydzana

    		          

    (kasza kukurydziana) 
         
    • 30 dkg kaszy
    • 3 – 4 dkg tłuszczu
    		  
    Ugotować kaszę jaglaną (Kasza jęczmienna sypka).
     
    Podawać z masłem deserowym i serem (twarogiem) lub bryndzą, z mlekiem albo stosować jako dodatek do mięs duszonych z sosem. 
     
         

    ryż z jabłkami

     

    Ryż z jabłkami

    (kuchnia wschodnia)

    		  
     
    • 30 dkg ryżu
    • 2 średnie cebule
    • 2 lekko kwaskowate jabłka
    • 3 łyżki rodzynek
    • 2 łyżki migdałów
    • 10 dkg pieczarek
    		  
       
    		  
    Cebulę drobno posiekać, jabłka obrać i pokroić w kostkę. Rodzynki opłukać, migdały obrać z łupinek, pieczarki pokroić w plasterki i przesmażyć w 5 łyżkach oleju. Całość doprawić do smaku solą, szczyptą cukru i łyżeczką przyprawy curry.
    Ryż wsypujemy do dużego garnka z osolonym wrzątkiem i gotujemy, aż będzie prawie miękki. Po spłukaniu zimną wodą i po osączeniu ryż łączymy z usmażonymi uprzednio dodatkami, przekładamy do gorącego piekarnika, by się dobrze zagrzał.
     
    Podajemy gorący, jako wykwintny dodatek do smażonych mięs.